Temel terimler — call, put, strike, premium, expiry ve strateji adları bilinçli olarak İngilizce bırakıldı. Uluslararası borsalarda işlem yapmak için bu terimlere alışmalısınız. Türkçe karşılıkları sayfa sonunda vardır.

Ücretsiz kurs · Canlı strateji builder

Yeni başlayanlar için ücretsiz opsiyon kursu

Önce herhangi bir aracı kurumda hesap açın, hisse grafiğini okuyun ve opsiyon zincirini öğrenin. Aynı sayıları canlı Strategy Builder’da görselleştirin; ancak ondan sonra alım veya satım emri gönderin. Yalnızca eğitim amaçlıdır — yatırım tavsiyesi değildir.

Örnek · Long Iron Condor
P/L Stock price at expiry → Ortada zararKârKâr
■ Kırmızı = zarar■ Yeşil = kârBeyaz çizgi = P/L at expiry
Buradan başlayın · Herhangi bir aracı kurum

Aracı kurum hesabından ilk opsiyon emrine

Bu adımlar opsiyon izni olan her aracı kurumda geçerlidir. Ekran görüntüleri yalnızca örnek bir arayüzdür — sizin platformunuzda düğmeler ve menüler farklı durur. Fikir (grafik → zincir → builder → emir) hiçbir kuruma ait değildir.

Bu ders aracı kurumdan bağımsızdır. JSM Options, ekran görüntüsündeki platformla veya başka bir kurumla bağlı değildir. Burada hesap açmadan çalışabilirsiniz. İşlem yapmak için güvenilir herhangi bir aracı kurumda hesap açın, opsiyon yetkisi alın, sonra aşağıdaki sırayı izleyin. Görsellerde Netflix (NFLX) yaklaşık 72$’da; sayıları resimle eşleştirmeniz için seçildi.

Ekran görüntüleri zorunlu platform değildir, örnektir. Gerçek bir zinciri boş şemadan öğretmek daha kolaydır. Kendi kurumunuzda şunları bulun: hisse grafiği, Options veya Option Chain sekmesi, expiry listesi, strike’lar, bid/ask ve emir fişi. “SMART”, “Show Weeklies” veya mavi/kırmızı Buy/Sell yazıları o ekranın dilidir — kopyalamanız gereken kurallar değildir.

1. Önce bir aracı kurum hesabı açın

Listelenmiş opsiyon sunan saygın herhangi bir kurumu seçin. Yeni başlayanlar genelde hisse komisyonu düşük veya sıfır, opsiyon ücretini sözleşme başına şeffaf yazan platformları tercih eder; çünkü 2,00$’lık bir opsiyonda 0,65$ ücret primin büyük bir parçasıdır.

Nelere bakınHisse ve ETF komisyonunun 0$’a yakın olması. Opsiyon ücretinin sözleşme başına yazılması. Varsa paper-trading / simülatör. Net bir opsiyon yetkisi başvurusu.
Herhangi bir kurum yeterZaten güvendiğiniz firmayı kullanın veya ABD opsiyonu listeleyen birkaçını karşılaştırın. Bu site hesap açmaz, kurum sıralamaz ve ekran görüntüsündeki platformla bağlı değildir.
Margin hesabı ve nakit hesabı. Çoğu kurum opsiyon işlemi için margin hesabı artı ayrı bir opsiyon işlem başvurusu ister. Tek bir call veya put almak bazen nakit hesapta da mümkündür; prim satmak, spread ve çok bacaklı stratejiler neredeyse her zaman margin onayı ister. Yetki seviyeler halinde verilir (önce long call/put, sonra covered call ve cash-secured put, sonra spread). Başvuruyu dürüst doldurun — deneyimi abartmak, henüz taşıyamayacağınız ürünleri açabilir.

Hesap fonlandıktan ve opsiyon izni açıldıktan sonra ticker’ı hisse arar gibi ararsınız. İlk ekran görüntüsü orada başlar.

2. Opsiyona dokunmadan önce hisse grafiğini okuyun

Opsiyon fiyatı dayanak hisseden türer. Grafiği ve kota panelini okuyamazsanız zincir rastgele sayılar gibi durur. Her kurum aynı çekirdek veriyi gösterir: last, değişim, open/high/low/close, hacim ve mum (veya bar/çizgi) grafiği. Örnek ekranda NFLX bir izleme listesinden seçilmiş ve ana panel 4 saatlik mum grafiğidir.

Örnek aracı kurum NFLX grafiği: 4 saatlik mumlar, hacim ve last 72.00 kota paneli
Ekran 1 — örnek grafik alanı (herhangi bir kurum). NFLX last 72.00 (−1.36 / −1.85%). Başlık O 72.08 · H 72.17 · L 71.58 · C 72.01, 4s zaman dilimi, hacim 8.39M. Noktalı çizgi güncel fiyattır. İzleme listeniz, renkler ve düğme adları farklı olacaktır.
İzleme listesi (sol)SPY, QQQ, AAPL, AMZN, TSLA, MSFT, META, NFLX gibi semboller. Last ve günlük % değişim yanında durur. NFLX’e tıklayınca grafik ve kota o hisseye geçer.
Grafik araç çubuğuZaman dilimi 4h. Grafiğin altında: 5y, 1y, 6m, 3m, 1m, 1w, 1d. Trend için yüksek zaman dilimi, strike seçmeden önce 1d veya 4h kullanın.
MumlarYeşil mum = kapanış açılışın üstünde. Kırmızı mum = kapanış açılışın altında. Fitil high/low’dur. NFLX nisan rallisi, temmuz satışları, eylülde 70$ civarı yatay hareket gösterir.
Hacim histogramıFiyat panelinin altındaki yeşil/kırmızı çubuklar. Sivri uçlar çoğu zaman haber veya bilanço günüdür. Örnek barda 8.39M yazar. İnce hacimli büyük mum, yoğun hacimli harekete göre daha zayıf sinyaldir.
Kota paneli (sağ)Last 72.00, bid 72.00 × 3.500, ask 72.01 × 2.300. Opening 73.75, prior close 73.36, high 73.76, low 71.58. 52 hafta high 124.86 / low 65.08. Hacim 25.2M, ortalama 39.1M.
Opsiyonla ilgili istatistiklerOpt. IV% 42.3 ve Hist Vol 33.5, ima edilen ve gerçekleşen volatiliteyi gösterir. Open interest 4.78M, put/call hacmi 0.59. Bu karede earnings: 20 Eki 2026.
Tek bir bar nasıl okunur. Başlıktaki O 72.08 H 72.17 L 71.58 C 72.01 o anki 4 saatlik mumdur: 72.08’de açıldı, 72.17’ye çıktı, 71.58’e indi, son işlem 72.01. Opsiyon zinciri bu last’e göre fiyatlanır.

Haber kartına da bakın: hisse 52 haftalık 124.86$ zirvesinden geridedir; zincirdeki birçok strike bugünkü fiyattan uzaktır. Sonraki adımda expiry ve strike seçerken bu işe yarar.

Yönel bir görüşünüz — veya “72$ civarında kalır” görüşünüz — oluşunca hisse emir fişinden opsiyon göndermeyin. Kurumunuzun Options veya Option Chain ekranına geçin. Bu menü sekme, sembole sağ tık veya İşlem → Opsiyon olabilir. Ad değişir; varış noktası değişmez.

3. Grafikten opsiyon zincirine geçin

Options, Option Chain, Calls/Puts benzeri bir kontrol arayın. Örnek pencerede sekmeler Charts · Options · News · Fundamentals diye yazar — bu yalnızca o firmanın düzenidir. Ham zincirde kalın (kurum içi “wizard” veya “strategy builder” araçlarını zinciri okumadan kullanmayın).

1

Hisseyi seçin

Başlığın hâlâ aynı ticker ve last’i gösterdiğini doğrulayın (burada NFLX 72.00, −1.85%). Her kurumda zincir aynı anda tek dayanak içindir.

2

Expiry seçin

Listelenmiş her vade bir tarih satırı veya açılır listedir. Bazı platformlar haftalıkları W ile işaretler. Örnekte NOV 20 ’26 · 59 Days seçilidir. Kısa vadeler daha hızlı hareket eder ve daha hızlı değer kaybeder; uzun vadeler daha pahalı prim ister. Bu ilişki her yerde aynıdır.

3

Görünümü ayarlayın

Tabloyu hisse fiyatının çevresindeki birkaç strike ile sınırlayın (örnek 10 strike kullanır). Haftalıklar, routing, yalnızca call/put gibi filtreler kolaylıktır. İhtiyacınız olan: expiry, strike listesi, call, put, bid ve ask.

Örnek aracı kurum NFLX opsiyon zinciri, 20 Kasım 2026: solda call, ortada strike, sağda put
Ekran 2 — örnek option chain (herhangi bir kurum). Bir yanda call, ortada strike, diğer yanda put. Orta başlıkta IV 40.1%. Aktif vade 20 Kasım 2026 (59 gün). Sütun sırası ve renkler platforma göre değişir; bid, ask, last, strike ve expiry değişmez.

4. Zincirdeki her sütunu okuyun

Option chain, aynı dayanak ve aynı expiry’yi paylaşan kontratların fiyat listesidir. Her satır bir strike’tır. Her yan o strike’taki call veya put’tur.

Call = alma hakkı Put = satma hakkı Strike = kontrat fiyatı Bid = alıcının vereceği Ask = satıcının istediği Last = son işlem Delta / Gamma = duyarlılık × 100 hisse / kontrat
SütunNe anlama gelirBu ekrandan
StrikeSözleşmeye yazılan fiyattır. Hisse fiyatına yakın satırlar at-the-money (ATM) sayılır.Spot ≈ 72. En yakın ATM 72.5 satırıdır. 55–70 call için in-the-money / put için out-of-the-money. 75–82.5 tersidir.
BidAlıcının o anda teklif ettiği en yüksek fiyat. Opsiyonu satıyorsanız şu an alabileceğiniz gerçekçi prim budur.72.5 call bid 4.60. 72.5 put bid 4.60.
AskSatıcının istediği en düşük fiyat. Opsiyonu alıyorsanız genelde bunu ödersiniz (veya bid ile ask arasına limit koyarsınız).72.5 call ask 4.70. 72.5 put ask 4.70.
LastEn son işlem. Bağlam için yararlıdır, bir sonraki dolum garantisi değildir — canlı piyasa bid/ask’tır.72.5 call last 4.65. Derin 55 strike call last C19.02 gösterir (kapanış tipi bir iz).
DeltaHisse 1$ hareket ederse opsiyon fiyatının kabaca ne kadar değişeceği. Yeni başlayan için “vadede in-the-money bitme ihtimali” kaba bir özet de olabilir.72.5 call delta 0.532 (ATM call, yazı tura). 72.5 put delta −0.474. Put delta’sı negatiftir çünkü hisse düşünce değer kazanır.
GammaHisse hareket ettikçe delta’nın ne hızla değiştiği. ATM civarında en yüksektir.72.5 call gamma 0.03451 — tablonun zirve bölgesi.
IVBu expiry’nin ima edilen volatilitesi, genelde orta başlıkta. Yüksek IV = daha pahalı prim ve daha geniş beklenen bant.Bu karede Kas ’26 vadesi için IV 40.1%.
İşlenmiş satır — NFLX 72.5 call, 59 gün.
Hisse 72.00. Strike 72.50. Bid 4.60 / Ask 4.70 / Last 4.65 / Delta 0.532.
Bir kontrat almak için kabaca 4.70$ × 100 = 470$ (artı ücret) planlarsınız. Alıcı olarak vade sonuna kadar değersiz biterse kaybedebileceğiniz azami tutar budur.
Aynı call’u satmak yaklaşık 4.60$ × 100 = 460$ prim getirir; ancak çıplak (naked) call satmak ileri düzey ve yüksek riskli bir yetkidir — oradan başlamayın.

In-, at- ve out-of-the-money

NFLX 72$ iken: 65 call in-the-money’dir (hisseyi piyasadan ucuza alma hakkı). 72.5 call at-the-money’dir. 80 call out-of-the-money’dir ve daha ucuzdur (bid 2.06 / ask 2.09) çünkü kullanışlı olması için hissenin yükselmesi gerekir.

Bid/ask farkı bir maliyettir

72.5 satırında fark 0.10$’dır. Ask’tan alıp hemen bid’den satarsanız bu kontrat başına 10$ eder. Birkaç sentlik dar farklar, geniş spread’li ucuz hisselerin opsiyonlarından yeni başlayan için daha uygundur.

72.5 call ile 72.5 put burada neredeyse aynı fiyattadır (ikisi de ~4.65$). ATM civarında faiz ve temettü baskın değilse bu yaygındır: put-call parity iki tarafı birbirine bağlar. Formülü henüz ezberlemeniz gerekmez — aynı strike’ın iki yanı aynı işlemin kopyası değil, iki farklı bahistir.

5. Emir vermeden önce Strategy Builder’da görün

Zincir size fiyatı söyler. Kâr/zarar şeklini göstermez. Sayıları önce ücretsiz builder’a kopyalayın; maksimum kazanç, maksimum zarar ve başabaş grafikte görünsün.

ZincirdenTicker NFLX · Tip Call veya Put · Strike 72.5 · DTE 59 · Premium 4.70 (alış) veya 4.60 (satış)
→
Builder’daBir bacak ekleyin. Side Long veya Short, Type, Strike, DTE, Qty 1, Premium. Grafik anında güncellenir.
→
Kontrol edinVade sonu yeşil / kırmızı payoff, break-even ve dolar riskinin kaybetmeyi göze aldığınız tutarla uyumu.
Bu ekranı builder’a aktarmak
Ticker: NFLX  ·  Type: Call  ·  Side: Long (alıyorsunuz)  ·  Strike: 72.5  ·  DTE: 59  ·  Premium: 4.70 (alış modelinde ask, satış modelinde bid kullanın).
Bir kontrat = 100 hisse; builder 4.70$’ı 470$ debit olarak işler. Spread çalışıyorsanız ikinci bacak ekleyin. İki fikri aynı grafikte görmek için strateji A ve B’yi karşılaştırın.

Strategy Builder’ı aç →

Grafikle üç soruyu cevaplayın: Tüm primi nerede kaybederim? Nerede başabaş olurum? 5$’lık bir hisse hareketi bu pozisyona yardım eder mi, zarar mı ettirir? Resim net değilse emri göndermeyin — builder’da strike veya expiry’yi risk açık olana kadar değiştirin.

6. Emri yeniden opsiyon zincirinden gönderin

Builder’daki payoff istediğiniz işlemse aracı kurum zincirine dönün. Hisse emri yazmayın. Modellemiş olduğunuz opsiyona tıklayın.

1

Doğru satırdaki bid veya ask’a tıklayın

Alıyor musunuz? Modellemiş olduğunuz call veya put’un Ask’ına tıklayın (limitle bid’e katılacaksanız Bid). Satıyor musunuz? Bid’e tıklayın. Emir fişinde NFLX, call/put, strike 72.5 ve 20 Kas 2026 yazmalıdır — her alanı kontrol edin.

2

Buy veya Sell seçin, sonra limit fiyatı girin

Hisse Buy/Sell düğmelerini, fiş açıkça opsiyon kontratını (call veya put, strike, expiry) yazmıyorsa kullanmayın. Zincir satırına tıklamak doğru kontratı bağlamanın olağan yoludur. Öğrenirken piyasa emri yerine bid ile ask arasına limit koyun. Adet 1 = bir kontrat = standart ABD opsiyonunda 100 hisse riski.

3

Göndermeden önce fişi okuyun

Doğrulayın: işlem (BUY TO OPEN veya SELL TO OPEN), expiry, strike, hak (C veya P), limit fiyat, tahmini debit/credit × 100 ve komisyon. Long call veya long put’ta maksimum zarar ödediğiniz primdir. Short veya çok bacaklı fişlerde zarar çok daha büyük olabilir — fiş builder’daki resimle uyuşmuyorsa durun.

4

Gönderin, dolumu izleyin

O 72.5 call’da 4.65 dolumu, ücret hariç 465$ ödediğiniz anlamına gelir. Pozisyon, kullanılmadıkça veya assignment olmadıkça 100 NFLX hissesi değil, opsiyon portföyünüzde durur. Vadeden önce herhangi bir gün, long ise satarak, short ise geri alarak kapatabilirsiniz.

Ezberlenecek yeni başlayan sırası

Düşük ücretli hesap fonlayın → margin + opsiyon yetkisi alın → hisse grafiğini ve kotayı okuyun → Option Chain’i açın → expiry ve strike seçin → strike / DTE / bid-ask’ı Strategy Builder’a kopyalayın → ancak ondan sonra zincirden alın veya satın. Builder alıştırma. Zincir gerçek paradır.

Yalnızca eğitim amaçlıdır — yatırım tavsiyesi değildir; hiçbir aracı kurum, hisse veya opsiyon önerisi değildir. Ekran görüntüleri sayıların görünmesi için dondurulmuş tek bir örnek penceredir; zorunlu platform değildir ve canlı fiyatlarla örtüşmez. Sütun adları, renkler ve menü yolları firmaya göre değişir. Bid, ask, strike, expiry ve 100 hisse çarpanı her yerde aynı fikirdir (yerel vadeli/opsiyon çarpanları farklı olabilir). Opsiyonlar değersiz bitebilir. Çıplak short opsiyonlar alınan primden fazla kaybettirebilir. Yetki seviyeleri ve margin kuralları kurum ve ülkeye göre değişir.

1. Adım · Buradan başlayın

Opsiyon Nedir?

Her opsiyon yatırımcısının önce okuması gereken başlangıç dersi.

Opsiyon işlemlerine tamamen yeniyseniz, ilk anlamanız gereken şey opsiyonun gerçekte ne olduğudur.

Opsiyon bir hisse senedi değildir. Opsiyon işlemi yaptığınızda doğrudan hisse alıp satmazsınız. Bunun yerine, bir kişiye belirli haklar, diğer tarafa ise belirli yükümlülükler veren bir finansal sözleşme alıp satarsınız.

İlk başta karmaşık görünebilir. Ancak temel fikir oldukça basittir. Her opsiyonun birkaç temel özelliği vardır. Bunları anladığınızda opsiyon zincirini okumak ve Covered Call ile Cash-Secured Put gibi stratejileri öğrenmek çok daha kolay hale gelir.

Her Opsiyonda Bilmeniz Gereken 6 Şey

  1. Bir sözleşmedir
  2. Sözleşmenin iki tarafı vardır
  3. Alıcı bir hak elde eder
  4. Opsiyonun bir strike fiyatı vardır
  5. Opsiyonun bir vade tarihi vardır
  6. Opsiyonun bir primi (fiyatı) vardır

Bunları ezberlemek zorunda değilsiniz. Amaç ne anlama geldiklerini anlamaktır.

1. Opsiyon Bir Sözleşmedir

Opsiyon bir finansal sözleşmedir. Bir şirketin hisselerini aldığınızda o şirketin bir bölümüne sahip olursunuz. Opsiyon aldığınızda ise hisseye sahip olmazsınız. Bunun yerine, hisseyle ilgili belirli haklar veren bir sözleşmeye sahip olursunuz.

Örneğin bir opsiyon size Apple hisselerini belirli bir fiyattan ve belirli bir tarihe kadar alma hakkı verebilir. Hisse senedine dayanak varlık denir.

Şöyle düşünün:
Hisse senedi → dayanak varlık
Opsiyon → değeri bu varlıkla bağlantılı olan sözleşme

2. Her Opsiyonun İki Tarafı Vardır

Bir opsiyon sözleşmesinin her zaman iki tarafı vardır: alıcı ve satıcı. Alıcı opsiyonu elde etmek için para öder. Satıcı bu parayı alır ve bir yükümlülük üstlenir.

Bu önemlidir çünkü opsiyon işlemi yalnızca sizin "piyasaya karşı" işlem yapmanız değildir. Sözleşmenin diğer tarafında başka bir işlemci vardır.

3. Alıcı Bir Hak Elde Eder — Yükümlülük Değil

Yeni başlayanlar için en önemli kavramlardan biri budur.

Bir opsiyon satın aldığınızda bir hak elde edersiniz. Hisseyi otomatik olarak almak veya satmak zorunda değilsiniz.

Call Opsiyonu

Call, alıcıya dayanak hisseyi strike fiyatından alma hakkı verir.

Put Opsiyonu

Put, alıcıya dayanak hisseyi strike fiyatından satma hakkı verir.

Opsiyon satıcısının durumu farklıdır. Satıcı primi alır ve alıcı opsiyonu kullanırsa sözleşmenin gerektirdiği yükümlülüğü yerine getirmek zorunda olabilir.

Hatırlayın: Opsiyon alıcısı → Hak   |   Opsiyon satıcısı → Yükümlülük

4. Her Opsiyonun Bir Strike Fiyatı Vardır

Strike price (Strike fiyatı), opsiyon sözleşmesinde belirtilen fiyattır. Dayanak hissenin sözleşmeye göre hangi fiyattan alınabileceğini veya satılabileceğini belirler.

Örneğin Apple'ın 240$'dan işlem gördüğünü düşünün. 250$ strike fiyatlı bir call satın alabilirsiniz. Bu sözleşme, şartlarına bağlı olarak Apple hisselerini 250$'dan alma hakkı verebilir.

Basit örnek:
Call → strike fiyatından ALMA hakkı
Put → strike fiyatından SATMA hakkı

5. Her Opsiyonun Bir Vade Tarihi Vardır

Opsiyonlar sonsuza kadar sürmez. Her opsiyonun bir vade tarihi vardır. Bu tarih sözleşmenin ne zaman sona ereceğini gösterir.

Bir opsiyon iki gün, 30 gün, altı ay veya iki yıl sonra sona erebilir. Vade geldiğinde sözleşme artık aktif bir opsiyon değildir.

Bu, hisse sahibi olmaktan farklıdır. Hisselerin normalde bir vade tarihi yoktur. Opsiyonların vardır.

Neden önemli? Zaman, opsiyonun değerinin önemli bir parçasıdır. Vadesine aylar kalan bir opsiyonun, diğer koşullar aynı olduğunda, yarın sona erecek bir opsiyona göre hareket için daha fazla zamanı vardır. İleride zaman değeri kaybını ve Theta adlı Greek'i öğreneceksiniz.

Başlangıç için önemli: Her opsiyonun bir son tarihi vardır.

6. Her Opsiyonun Bir Primi Vardır

Prim (premium), opsiyonun fiyatıdır. Alıcının sözleşmenin sağladığı haklar karşılığında satıcıya ödediği tutardır.

Örneğin bir Apple opsiyonunun primi 15$ olsun. Burada önemli bir ayrıntı vardır: opsiyon fiyatları genellikle hisse başına gösterilir, ancak standart bir opsiyon sözleşmesi genel olarak 100 hisseyi temsil eder.

Örnek:
15$ prim × 100 hisse = 1.500$ bir standart sözleşme için, komisyon ve ücretler hariç.

Yani 1.500$ ödeyerek Apple hisselerini satın almıyorsunuz. Opsiyon sözleşmesinin sağladığı haklar için 1.500$ ödüyorsunuz.

Her Şeyi Bir Araya Getirelim

Apple'ın şu anda 240$ olduğunu düşünelim. Şu özelliklere sahip bir call buldunuz:

  • Dayanak varlık: Apple
  • Tür: Call
  • Strike fiyatı: 250$
  • Vade: 30 gün sonra
  • Prim: 15$

Bu, sözleşme şartlarına göre vade tarihine kadar Apple'ı 250$'dan alma hakkı veren bir sözleşme satın aldığınız anlamına gelir.

Prim hisse başına 15$'dır. Standart 100 hisselik bir sözleşmede bu 1.500$ eder.

Call ve Put: Hızlı Özet

CallPut
Alıcı hangi hakkı elde eder?AlmakSatmak
Strike fiyatıAlım için belirlenen fiyatSatım için belirlenen fiyat
Alıcı ne öder?PrimPrim
Satıcı ne alır?PrimPrim

Başlangıç için şu kısa yolu kullanabilirsiniz: Call = alma hakkı, Put = satma hakkı. Bunun opsiyon alıcısını anlattığını unutmayın; opsiyon satmak farklı bir pozisyon ve yükümlülük oluşturur.

6 Temel Özellik Kısaca

① SözleşmeBir dayanak varlıkla bağlantılı finansal sözleşmedir.
② İki TarafBir alıcı ve bir satıcı vardır.
③ Haklar ve YükümlülüklerAlıcı hak elde eder; satıcı yükümlülük üstlenir.
④ Strike FiyatıDayanağın alınacağı veya satılacağı belirlenmiş fiyat.
⑤ VadeSözleşmenin bir son tarihi vardır.
⑥ PrimAlıcının opsiyon için satıcıya ödediği fiyattır.
Neyi hatırlamalısınız?

Opsiyonlar sözleşmelerdir. Her sözleşmenin bir alıcısı ve satıcısı vardır. Alıcı hak elde eder, satıcı ise yükümlülük üstlenir. Her opsiyonun strike fiyatı, vade tarihi ve primi vardır.

Bu kavramlar oturduğunda, opsiyon zincirinde gördüğünüz rakamlar çok daha anlamlı hale gelecektir. Sıradaki adımda bu özelliklerin aracı kurum ekranında nasıl göründüğüne ve opsiyon zincirinin nasıl okunacağına bakacağız.

Seyret: Yeni başlayanlar için opsiyon kursu

Quick video overview before the FAQ — plays right here, no need to leave the site.

Sık sorulanlar

Yeni Başlayan SSS

Her yeni opsiyon yatırımcısının ilk sorduğu sorular. Cevabı görmek için soruya tıklayın.

Opsiyonlar neden var?

Opsiyonlar yalnızca spekülasyon için değildir. Gerçek piyasalarda yatırımcılar bunları şu amaçlarla kullanır:

  • Hedge (koruma) — örn. sahip olduğunuz hisseler için bir put alarak sigorta yapmak.
  • Gelir elde etmek — örn. sahip olduğunuz hisseye karşı call satmak (Covered Call); bunu Temeller bölümünde göreceksiniz.
  • Tanımlı riskle spekülasyon — bir long call veya put, yalnızca ödediğiniz prim kadar risk taşır.

Bunların hiçbiri tüm hesabınızı riske atmayı gerektirmez. Öğrenirken pozisyon büyüklüğünü küçük tutun.

"Hak" ile "yükümlülük" arasındaki fark nedir?

Bu, opsiyonlardaki en önemli ayrımdır. Alıcı bir prim öder ve karşılığında bir hak elde eder — strike fiyatından hisseyi alma (call) veya satma (put) seçeneği, ama asla zorunluluğu değil. İşlem istediğiniz gibi gitmezse, alıcı opsiyonun vadesinin dolmasına izin vererek sadece ödediği primi kaybeder.

Satıcı (writer olarak da bilinir) ise bu primi peşin alır ve karşılığında bir yükümlülük üstlenir. Alıcı opsiyonu kullanmayı seçerse, satıcı sözleşmeyi yerine getirmek zorundadır — hisseleri teslim etmek (call) veya satın almak (put) — bu kendisi için uygun olsun ya da olmasın. Atama (assignment) gerçekleştiğinde satıcının fikrini değiştirme şansı yoktur.

İşlemimin karşı tarafında gerçekte kim var?

Yeni başlayanların sık yaptığı bir varsayım, dayanak şirketin bir şekilde işleme dahil olduğudur — ama değildir. Her opsiyonun tam olarak iki tarafı vardır: bir alıcı ve bir satıcı. Bir call veya put satın aldığınızda, karşınızda başka bir yatırımcı veya bir market maker (piyasa yapıcı) vardır; tam tersi de geçerlidir.

Borsa ve Options Clearing Corporation (OCC), her iki tarafın da yükümlülüğünü yerine getirmesini garanti etmek için araya girer. Ancak gerçek yükümlülük her zaman kontratta short (satıcı) durumda olan tarafa aittir — asla dayanak hissenin şirketine değil.

Bir opsiyon vade tarihine ulaştığında ne olur?

Hissenin strike fiyatına göre nerede bittiğine bağlı olarak üç şeyden biri gerçekleşir:

  • Out-of-the-money: opsiyon değersiz olarak sona erer. Alıcı yalnızca ödediği primi kaybeder; başka bir işlem gerekmez.
  • In-the-money: çoğu aracı kurum, alıcı adına opsiyonu otomatik olarak kullanır ve bunu bir hisse pozisyonuna dönüştürür (sözleşme başına 100 hisse).
  • Erken kapatma: alıcı, opsiyonu kullanmak yerine vade dolmadan satarak kalan değerini nakde çevirebilir.

Atama alan satıcılar, strike fiyatından hisseleri teslim etmek (call) veya satın almak (put) zorundadır.

Opsiyonu vadeye kadar elimde tutmak zorunda mıyım?

Hayır — bu da sık yapılan bir yanlış anlamadır. Çoğu opsiyon aktif olarak işlem görür ve vade dolmadan herhangi bir zamanda güncel piyasa fiyatından alınıp satılarak pozisyon kapatılabilir. Birçok yatırımcı, atama riskinden veya son anda oluşabilecek volatiliteden kaçınmak için pozisyonlarını vade dolmadan çok önce kapatır.

Alıcı olarak en fazla ne kadar kaybedebilirim?

Alıcı olarak maksimum kaybınız, ödediğiniz prim artı komisyonlarla sınırlıdır — hisse fiyatı aleyhinize ne kadar hareket ederse etsin, bundan fazlası değil. Bu tanımlı ve önceden bilinen dezavantaj, call ve put satın almanın genellikle satmadan önce öğretilmesinin nedenlerinden biridir.

Opsiyon satmak (yazmak), almaktan daha mı riskli?

Stratejiye bağlıdır. "Naked" (çıplak) bir call satmak — yani sahip olmadığınız hisseye karşı — teorik olarak sınırsız risk taşır, çünkü bir hisse fiyatının üst sınırı yoktur. Sahip olduğunuz hisseye karşı covered call satmak veya hisseleri almak için yeterli nakitle desteklenen bir cash-secured put satmak, bu riski büyük ölçüde sınırlar ve tanımlar.

Bu yüzden yeni başlayanlara genellikle Covered Call ve Cash-Secured Put gibi korumalı stratejiler, tanımsız riskli çıplak pozisyonlardan çok önce öğretilir.

Başlamak için 100 hisseye veya çok paraya ihtiyacım var mı?

Bir call veya put satın almak için hayır. Bir sözleşme genellikle 100 hisseyi temsil eder, ancak alıcı olarak yalnızca primi ödersiniz — örneğin 15$ prim × 100 hisse = 1.500$; bu genellikle 100 hisseyi doğrudan satın almaktan çok daha azdır. Covered Call gibi korumalı stratejiler ise önce bu 100 hisseye sahip olmanızı (veya satın almanızı) gerektirir, bu da daha fazla sermaye ister.

Opsiyon işlemleri kumar mı?

Opsiyonlar bir araçtır, tek başına bir strateji değildir — riski belirleyen, onların nasıl kullanıldığıdır. Kaybetmeyi göze alamayacağınız parayla oldukça out-of-the-money call'lar almak kumara daha yakındır. Opsiyonları sahip olduğunuz bir hisse pozisyonunu korumak, sahip olduğunuz hisseye karşı gelir elde etmek veya küçük ve net şekilde tanımlanmış bir riskle spekülasyon yapmak için kullanmak, disiplinli işlemciliğe daha yakındır. Araç nötrdür; pozisyon büyüklüğü ve strateji seçimi farkı yaratır.

Hızlı kontrol

Bilginizi Test Edin

Az önce okuduklarınızı kapsayan altı başlangıç sorusu. Hesap gerekmez.

1. Bir opsiyon aldığınızda aslında ne satın alırsınız?

2. Alım (call) opsiyonu alıcıya ne hakkı verir?

3. Satım (put) opsiyonu alıcıya ne hakkı verir?

4. "Kullanım fiyatı" (strike) nedir?

5. Sözleşme 100 hisse, prim $15. Bir sözleşmenin ücreti (komisyon hariç) nedir?

6. Opsiyon sözleşmesinde hak yerine yükümlülük kimdedir?

Yalnızca eğitim amaçlıdır — yatırım tavsiyesi değildir. Opsiyonlar zarar riski içerir. Örnekler sadeleştirilmiştir.