Yeni başlayanlar için opsiyon özet kartı

Bu sayfayı yazdırın (Ctrl/Cmd+P) veya PDF kaydedin. Call, put, ×100 çarpan ve dört yaygın yapı için kısa hatırlatmalar. Yalnızca eğitim — yatırım tavsiyesi değildir.

Özeti yazdır PDF indir (İngilizce)

Unutulmaması gerekenler

• Kote hisse opsiyon kontrati genelde = 100 hisse. Premium 1.50$ ≈ kontrat başı 150$.
• Long call = alma hakkı. Long put = satma hakkı (sıkça sigorta ile karşılaştırılır).
• Alan debit öder (max zarar ≈ premium). Satan credit alır (risk, short’un covered mı yoksa spread mi olduğuna bağlıdır).
• Expiry’de break-even (ücret hariç): call ≈ strike + premium; put ≈ strike − premium.

Temel formüller

Strateji rehberleri

• Covered call strategy — hisse tutun, call satın, premium alın
• Cash-secured put (CSP) — hisse almaya hazır nakitle put satın
• Iron condor strategy — defined-risk bant işlemi
• Wheel strategy — assignment’a kadar CSP, sonra Covered Call

Ayrıca Strategy Builder’da deneyin veya Giriş’ten başlayın.

Kavramların gerçek anlamı

Call alma hakkıdır; Put satma hakkı. Almak bir hak satın almaktır — kullanıp kullanmamak size kalmış. Satmak bir yükümlülük satmaktır — assignment olursa yapmak zorundasınız. Bu ayrım, buradaki her şeyin temelidir.

Her opsiyon fiyatının iki parçası vardır. Intrinsic value, opsiyonun hemen kullanılırsa değeridir (sadece ITM opsiyonlarda vardır). Time value geri kalanıdır: vade dolmadan işlerin değişme ihtimaline piyasanın biçtiği fiyat. Time value vadede sıfırlanır — günlük erime theta'dır: alıcı saate karşı yarışır, satıcı bekleyerek kazanır.

Implied volatility (IV), gelecekteki hareketin piyasa tahminidir, fiyata gömülüdür. Klasik tuzak: bilanço öncesi almak, IV'nin zirvesinde almak demektir; haber düşünce IV çöker ("IV crush") ve yönünüz doğru olsa bile opsiyon değer kaybedebilir.

Greeks tek cümle: Delta — hisse $1 oynayınca fiyat ne kadar oynar. Gamma — delta'nın kendisi ne hızla değişir (vadeye yakın en yüksek). Theta — günlük erime. Vega — IV'ye duyarlılık.

Gerçek sayılarla örnekler

XYZ hissesi $50 olsun; komisyonları yok sayın.

Long Call

$55 strike call alın, $2.00 — $200 çıkış. Expiry'de Break-Even: $57. $65'te call'un değeri ($65−$55)×100 = $1.000 — $800 kâr. $55 ve altında $200 gider. Kritik matematik: hisse, başabaş için %14'ten fazla yükselmeli — strike ve zamanlama bu yüzden önemlidir.

Cash-Secured Put

$45 strike put satın, $1.50 — $150 giriş; $4.500 nakit hazır. Break-Even: $43.50. Expiry'de $45 üstünde $150 kalır — ayrılan nakde ~%3,3. Assignment olursa 100 hisseyi $45'tan alırsınız — premium sonrası efektif $43.50. Hisseyi zaten istiyorsanız iyi; $30'a çakılırsa acıtır.

Iron Condor

Hisse $100: $95 put ve $105 call satın, $90 put ve $110 call alın. $2.00 ($200) credit alınır. Hisse $95–$105 arasında biterse maksimum kâr $200. Maksimum zarar: $5 kanat genişliği − $2 credit = $3.00 ($300). Break-Even'ler: $93 ve $107. $200 kazanmak için $300 riske atılır — kazanma oranı bunu karşılamalıdır.

Yeni başlayanların yaygın hataları

• ×100'ü unutmak — bu sayfadaki en pahalı alışkanlık. Önce her kotasyonu çarpın.
• Credit'i kâr sanmak — premium, pozisyon iyi biterse veya ucuza kapatırsanız sizindir.
• Bilanço öncesi almak — yön doğru olsa bile IV crush pozisyonu eritebilir.
• Likiditesi düşük opsiyonlar — geniş Bid-Ask spread'i, girer girmez %5–10 geride başlamak demektir.
• Vade haftasına plansız girmek — gamma hızlanır; küçük hareketler pozisyonu sert sallar.
• "Gelir" için tanımsız riskli premium satmak — Short Strangle ayda $300 toplayıp bir günde $3.000 kaybettirebilir.

Sık sorulan sorular

Neden 100 ile çarpıyorum?

Standart bir ABD hisse opsiyon kontratı 100 hisseyi kontrol eder: $2.50 kotasyon = $250. Bazı endeks ürünleri farklıdır — özelliklere bakın.

Break-Even ne zaman?

Expiry'de: call'da strike + premium; put'ta strike − premium. Expiry'den önce kalan time value, çizginin altında bile kârda kapatabilmenizi sağlar.

Expiry'de hiçbir şey yapmazsam?

ITM opsiyonlar genelde otomatik kullanılır: Long Call 100 long hisseye dönüşür (strike × 100 ödersiniz); Long Put hissenizi satar veya short hisse pozisyonu açar. OTM opsiyonlar değersiz biter. Aracı kurumunuzun son saatlerini bilin.

Erken kapatabilir miyim?

Evet — sattığınızı geri alın veya aldığınızı satın; expiry'yi beklemek zorunda değilsiniz.

Assignment riski nedir?

Short olmak, alıcının erken kullanabilmesi demektir (temettü yakınında yaygın). Short put assignment = sabah 100 hisseyle uyanmak; short call = hisselerin elden alınması (veya short hisse).

Komisyonlar dahil mi?

Hayır — her tahminden çıkarın; küçük ve çok bacaklı işlemlerde en çok onlar hissedilir.