İleri seviye opsiyon stratejileri: Wheel, Jade Lizard, PMCC ve sentetikler
Theta erozyonu, nakit teminatlı put’lar, Wheel döngüsü, Jade Lizard, poor man’s covered call, rasyo spreadleri ve sentetik hisse — getiri grafikleri ve Builder bağlantılarıyla sermaye verimli yapılar. Yalnızca eğitim amaçlıdır.
Temel terimler — call, put, strike, premium, expiry ve strateji adları bilinçli olarak İngilizce bırakıldı. Uluslararası borsalarda işlem yapmak için bu terimlere alışmalısınız. Türkçe karşılıkları sayfa sonunda vardır.
Playbook · Sermaye-etkin yapılar
Jade Lizard, PMCC, Ratio Spread ve Synthetic Stock
Long / Short, Call / Put, Strike, DTE, Debit / Credit. Yalnızca eğitim.
Income overlay
Neutral / hafif Bullish
Jade LizardCreditDoğru boyutta çıplak upside yok
Jade Lizard
Jade Lizard bir Short Put artı bir bear Call Spread’dir (paraya daha yakın Short Call, daha uzak OTM Long Call). Tüm bacaklar aynı expiration’dadır — sıkça ~30–45 DTE.
Net Credit toplarsınız. Klasik kurulum: Credit ≥ Call Spread genişliği. Underlying sert yükselirse Call kanadının max zararı Credit ile karşılanır; teorik upside riski düzleşir. Aşağı yön hâlâ Short Put gibidir: hisse çökerse zarar büyüktür.
Short Put · OTMShort Call · OTMLong Call · daha uzak OTM
Yön: Neutral’dan hafif Bullish’e. Fiyat Put Strike üstünde kalsın; sert çöküş istemezsiniz.
Max kâr: fiyat Short Put ile Short Call arasındaysa net Credit.
Upside: Credit ≥ Call-spread genişliği ise Call tarafı, toplanan Credit’ten fazlasını kaybetmemek üzere kurulur.
Downside: Cash-Secured Put gibi — hisse sıfıra giderse asıl risk oradadır. Hisse alacakmış gibi boyutlayın.
Yönetim: sık öğretilen: ~45 DTE giriş, Credit’in ~%50’sinde kapat, veya expiration haftasından önce test olan tarafı roll edin.
“Upside riski yok” ancak Credit gerçekten Call kanadını aşıyorsa doğrudur. Canlı zinciri kontrol edin — Builder’daki Premium değerleri örnektir.
Covered Call 100 hisse ister. PMCC hisseyi derin ITM bir LEAPS Call ile değiştirir (sıkça 365+ DTE, öğretilen Delta > 0.75) ve üzerine daha kısa vadeli OTM Call satar (sıkça 30–60 DTE).
Long LEAPS için Debit ödersiniz; her Short Call’dan Credit alırsınız. Short Call’un Theta’sı daha hızlıdır; Long Call yavaş erir. Short expire olmadan — veya max kârın ~%50’sinde — Roll-out yaparsınız: yakın expiration’ı kapatıp daha uzun vade satarsınız.
Aynı expiry eskizi: LEAPS Call eksi Short Call (canlı piyasada diagonal zamanlama daha zengindir).
Ratio1×2Ek Short tanımsız
Ratio Spread
Front-ratio 1 opsiyon alır, aynı tip ve expiration’da 2 daha uzak OTM satar. Call Ratio: Long 1 ATM/ITM Call, Short 2 OTM Call. Put Ratio: Long 1 Put, Short 2 daha düşük Put.
Hikâyeyi değiştiren ekstra Short kontratıdır. Long Strike ile Short Strike arasında şekil dost görünebilir (Credit veya küçük Debit). Çift Short Strike’ın ötesinde risk açılır — Call ratio’da Underlying sert yükselirse sınırsız; Put ratio’da çöküşte ağır.
Long 1 Call (veya Put) · yakın StrikeShort 2 Call (veya Put) · daha uzak OTM
Call 1×2: fiyat Short Strike’a doğru — ama içinden geçmeden — yükselirse işe yarar. İki Short’un ötesine erime tehlikedir.
Put 1×2: fiyat Short Put’lara doğru süzülürse işe yarar. Çöküş tehlikedir.
Greeks: Short’ların dışında sıkça short Gamma ve short Vega. Bantta idare eder; trendde sertleşir.
Yönetim: tanımlı-risk tarafı çıplak Ratio’yu genelde atlar veya bir kanat daha alıp broken-wing Butterfly’a çevirir.
Expiry’de Call 1×2 — tepe, sonra tavansız ekstra Short Call.
Synthetic Long~+100 Delta
Synthetic Long
Long Call + Short Put, aynı Strike ve expiration, yaklaşık 100 hisse sahibi olmayı taklit eder (put-call parity). Tam hisse Debit’ini ödemezsiniz. Short Put için teminat gerekebilir; o Put’ta Assignment Strike’tan hisse almak demektir.
Expiration’da Payoff, Strike’tan geçen düz çizgidir — o Strike’tan alınmış hisse gibi; iki Premium’un net Debit veya Credit’i ile düzeltilir.
Long Call · aynı StrikeShort Put · aynı Strike
Bullish: Underlying yükselsin. Aşağı yön hisse gibidir, “sadece Call Premium’u” değildir.
Hisseye göre: daha az nakit çıkışı, temettü yok, Put’ta erken Assignment, bir expiration tarihi vardır.
Risk Reversal: Long OTM Call + Short OTM Put — daha ucuz eğim; Put test olursa sol kuyruk yine büyük.
Long Call + Short Put, aynı Strike — hisse benzeri eğim.
Synthetic Short~−100 Delta
Synthetic Short
Short Call + Long Put, aynı Strike ve expiration — ayna. Payoff 100 hisse short’a benzer. Hisse yükselişi teorik olarak sınırsız risktir (Short Call). Long Put fiyat düşünce öder.
Short Call · aynı StrikeLong Put · aynı Strike
Bearish: Underlying düşsün. Yukarı sıkışma short hisse gibi incitir.
Assignment: Short Call, elinizde olmayan hisseyi sattırabilir.
Hedge: bazı masalar ödünç hisse yerine bunu kullanır; yine de erken exercise ve expiration riski vardır.
Erken erime daha yavaş — theta, son 2 haftaya göre expiry’den uzakta genelde daha yumuşaktır.
Ayar payı — expiry yakınında gamma sıçramadan roll, kapat veya hedge.
LEAPS (uzun vadeli opsiyon, çoğu zaman 1+ yıl) hâlâ zaman içeren kaldıraçlı hisse görüşüne daha yakındır.
Bu yaygın bir öğretim kılavuzu, kural değil. Haftalık ve 0-DTE ürünler çok farklı davranır (yüksek gamma, hızlı theta).
Theta decay — örnek şekil
Öğretim resmi: diğer faktörler sabitken time value expiry’nin son haftalarında genelde daha hızlı düşer. Long opsiyon theta’yı çoğu zaman öder; short premium çoğu zaman toplar — riskle birlikte.
Statik resim — canlı fiyatlama modeli değil. Gerçek theta strike, IV ve moneyness’e bağlıdır.
Yalnızca örnek — gerçek theta strike, IV, faiz ve moneyness’e bağlıdır. Builder’da Days Remaining kaydırıcısıyla sizin yapınızın erimesini görün.
Zihniyet: “İleri” daha çok yapı demektir, “garanti gelir” değil. Aşağıdaki her strateji para kaybettirebilir. Anladığınız hisseyi seçin, boyutu küçük tutun, nakit riske atmadan Builder’da kırmızı/yeşili görün. Yalnızca eğitim.
Bullish-neutral · gelir
Cash-secured put (CSP)
Put satarsınız ve alıcı hakkı kullanırsa strike’tan 100 hisse alacak kadar nakit ayırırsınız. Peşin credit (premium) alırsınız.
Sade dille: daha düşük fiyattan hisse almaya hazır durduğunuz için ödenirsiniz. Hisse strike üstünde kalırsa put çoğu zaman değersiz expire olur, credit sizde kalır. Hisse düşüp assignment olursa strike’tan hisse alırsınız (ayırdığınız nakit kullanılır).
Max kâr = alınan premium (kontrat başı ×100) put OTM expire ederse
Break-even ≈ strike − hisse başı premium
Max zarar (hisse → 0$ ise) ≈ (strike − premium) × 100 — hâlâ büyük. “Cash-secured” nakit ayrıldığı anlamına gelir, riskin küçük olduğu anlamına gelmez
Wheel tek opsiyon değil bir döngüdür. CSP ile Covered Call’u bağlar: almaya razı olduğunuz hisseyi beklerken premium alın → tutarken premium alın → call assignment ile hisse satılsın → yeniden başlayın.
Almaya razı olduğunuz hisseye cash-secured put satın. Değersiz expire ederse premium kalır, yeni put satabilirsiniz. Assignment olursa strike’tan 100 hisse alırsınız (maliyet ≈ strike − tutulan premium).
O hisselere Covered Call satın. Call değersiz expire ederse premium kalır, yeni call satabilirsiniz. Assignment olursa hisseler call strike’tan satılır.
Yeniden başlayın — nakit geri geldiyse 1. adıma dönüp yeni CSP satın.
Risk durur: hisse tutarken düşüş acıtır. Sert yükseliş hisseyi sattırıp upside’ı tavanlayabilir. Yalnızca eğitim.
100 hisse alır (veya tutarsınız) ve üzerine 1 call satarsınız. Credit alırsınız. Call strike üstü genelde tavanlanır; hisse düşüşü durur — premium zararı yalnızca biraz yumuşatır.
Max kâr ≈ (call strike − hisse alış) + premium, hisse call away olursa veya strike üstünde biterse
Break-even ≈ hisse alış − premium
Risk = hisse sert düşebilir; premium ince yastık, sigorta değil
Vertical spread, aynı tür (call veya put) ve aynı expiry’de iki farklı strike’tır. Biri alınır, biri satılır. Risk tanımlıdır — girişte max zararı bilirsiniz (ücret hariç).
Bull put spread (credit örneği)
Yüksek strike put satın, düşük strike put alın. Net credit alırsınız. Hisse short put strike’ın üstünde kalsın istersiniz.
100$ put sat / 95$ put al, 1.50$ credit → max kâr 150$; max zarar ≈ (5$ − 1.50$) × 100 = 350$.
Yeşil = kârKırmızı = zarar
Bull put (credit): hisse yüksek kalırsa düz max kâr; long put altında sınırlı max zarar.
Bull call spread (debit örneği)
Düşük strike call alın, yüksek strike call satın. Net debit ödersiniz. Hisse short call’a (veya üstüne) yükselsin istersiniz.
100$ call al / 110$ call sat, 4$ debit → max zarar 400$; max kâr ≈ (10$ − 4$) × 100 = 600$.
Yeşil = kârKırmızı = zarar
Bull call (debit): düz max zarar (ödenen debit), sonra düz max kâra yükselir (genişlik − debit).
Aynı strike, farklı expiry: genelde yakın vadeliyi satıp daha uzun vadeliyi alırsınız (net debit). Short ön ay daha hızlı erisin, arka ay daha çok değer tutsun istersiniz — çoğu zaman fiyat strike civarında kalınca.
Saf “hisse X’e gider” değil, bir zaman işlemi olarak düşünün
IV değişimi çok önemli: volatility crush long bacağı incitebilir
Ön expiry’deki payoff tek düz çizgi değildir — değer kalan arka ay opsiyonuna bağlıdır
30-DTE 100$ call satın, 90-DTE 100$ call alın (debit). İdeal: ilk expiry’de hisse 100$ civarı kalsın ki short ucuza kapansın, long’ta time value dursun.
Yeşil = kârKırmızı = zarar
Calendar (ön expiry civarı örnek): strike yakınında çadır tepe. Paraya yakın yeşil; hisse uzaklaşınca kırmızı. Canlı piyasada IV de önemlidir.
LEAPS, expiry’si çoğu zaman bir yıl veya daha uzun opsiyonlardır. Long LEAPS call, tanımlı max zararlı (premium) uzun vadeli bullish görüştür. Tez yanlışsa veya zaman biterse yine sıfıra inebilir.
100 hisse almaktan daha az nakit ister ama “daha ucuz risk” değildir — premium’un %100’ü gidebilir
Theta 30 günlük opsiyona göre erken dönemde daha yavaştır ama yine erir
Bazıları LEAPS call üzerine daha kısa call satar (diagonal / “poor man’s covered call yada PMCC”) — yani; 1 çok uzun vadeli (365+ gün), ve ITM ( delta >0.75 ) Call alıp, daha kısa vadeli (45 - 60 gün), ve OTM ( delta < 0.25 ) call satarsınız. Sattığınız call vadesi dolmadan, veya %50 kar'a geçtiğinde, ROLL-out yaparsınız.Roll-out: vadesi yaklaşan opsiyonu kapatıp daha uzun vade ile tekrar açmak demek. Burada amac Theta'dan faydalanmak, yani uzun vadeli Call'un vadesini beklerken zamandan para kazanmak. Unutmayın "Less is More"
Yeşil = kârKırmızı = zarar
Expiry’de long call / LEAPS: düz max zarar (premium), hisse strike üstündeyse yükselen kâr.
Geniş Zaman Ufku: Standart opsiyon sözleşmeleri genellikle birkaç hafta veya ay vadeli olurken, LEAPS sözleşmelerinin vadeleri 1 yıldan başlayıp 3 yıla kadar uzanabilir.
Maliyet Avantajı: Doğrudan hisse senedi satın almak yerine, çok daha düşük bir sermaye (opsiyon primi) ödeyerek uzun vadede o hissenin yükselişine ya da düşüşüne yüksek kaldıraçla ortak olmanızı sağlar.
Zaman Erimesi (Theta) Avantajı: Kısa vadeli opsiyonlarda en büyük düşman olan zaman erimesi (Theta), LEAPS sözleşmelerinde vadenin çok uzun olmasından dolayı ilk aylarda son derece yavaş işler. Bu da yatırımcıya esneklik ve zaman kazandırır.
Iron Condor, bull put spread ile bear call spread’i birleştirir. Net credit alırsınız; hisse short strike’lar arasında bir bantta kalsın istersiniz. İki yanda da long opsiyon olduğu için risk tavanlıdır.
Max kâr = net credit; fiyat short put ile short call arasındaysa
Max zarar ≈ bir kanadın genişliği − credit (kırılan tarafta)
Sıkça daha uzun DTE (~45) ile öğretilir ki expiry yakınında yüksek gammadan önce yönetim payı kalsın
Yeşil = kârKırmızı = zarar
Short Iron Condor: short strike’lar arasında düz max kâr; kanatların dışında sınırlı zarar.
Risk: Daha uzun DTE otomatik daha güvenli değildir. Debitin tamamını veya credit yapıda maksimumu kaybedebilirsiniz. Tez yanlışsa veya IV çökerse LEAPS değerinin çoğunu kaybedebilir. Yalnızca eğitim — tavsiye değil.
CSP, Covered Call ve Iron Condor premium toplar. Yüksek IV daha dolu credit — ve büyük hareket riski — demek olabilir. Credit’i tek başına IV ile değil, kanat genişliği veya hisse riskiyle karşılaştırın.
Earnings
Earnings boyunca short opsiyon tutmak short strike’larınızı gap’le aşabilir. Birçok kişi assignment ve gap riskini anlayana kadar ikili olaylarda short premium tutmaz.
Assignment
Short put → hisse alabilirsiniz. Hisse üzerine short call → hisse satılabilir. Pin risk ve early exercise vardır; Tanımlı-risk spread de expiry yakınında izlenir.
Alıştırma:CSP, sonra Covered Call yükleyin. Fiyatı assignment bölgelerinden geçirin; düz çizgide max kâr / max zararı okuyun.
Siteye destek
Dersler ve Builder ücretsiz kalır. İşinize yaradıysa bir kahve ısmarlayabilirsiniz.
